Waar ben je naar op zoek?
Circulariteit in de bouw wordt vaak besproken, maar minder vaak concreet toegepast. Hoe zorg je ervoor dat materialen niet alleen vandaag presteren, maar ook in de toekomst opnieuw inzetbaar blijven?
Bij de nieuwe kantoren van architectenbureau AST77 werd die vraag centraal gesteld. Het resultaat is een doordachte dakopbouw waarin demonteerbaarheid, levensduur en hergebruik samenkomen.
In klassieke bouwprojecten ligt de focus op oplevering: prestaties, budget en uitvoering. Wat er daarna gebeurt met materialen, wordt zelden meegenomen in het ontwerp.
Bij architectenbureau AST77 werd die logica bewust omgedraaid.
“De vraag is niet alleen hoe we bouwen, maar ook hoe we het later weer uit elkaar halen,” zegt architect en zaakvoerder Peter Van Impe.
Die denkwijze vormt de kern van circulair bouwen: niet alleen kijken naar de eerste levensfase van een gebouw, maar ook naar wat er daarna nog mogelijk is.
Circulariteit wordt vaak herleid tot de keuze van duurzame materialen. Maar in de praktijk zit de grootste impact in de manier waarop een gebouw wordt opgebouwd.
Wanneer materialen permanent met elkaar verbonden worden, verliezen ze hun waarde bij afbraak. Hergebruik wordt dan moeilijk of onmogelijk.
Daarom werd in dit project gekozen voor een andere aanpak: een dakopbouw waarin de verschillende lagen demonteerbaar en scheidbaar zijn.
Niet als theoretisch principe, maar als concrete ontwerpkeuze.
Op het dak werd het BossCover Circular System toegepast: een opbouw die toelaat om de verschillende componenten in de toekomst opnieuw los te maken en te hergebruiken.
Dit betekent dat de dakopbouw niet langer een eindpunt is, maar een systeem dat kan evolueren over meerdere levenscycli.
Een belangrijk onderdeel van dit project is de combinatie met hergebruikte isolatie, die via CPE uit een andere werf werd gerecupereerd. Door deze opnieuw in te zetten, wordt de levensduur van materialen verlengd en wordt de vraag naar nieuwe grondstoffen beperkt.
Die combinatie maakt het project bijzonder relevant binnen een circulaire context.
Naast demonteerbaarheid speelt ook levensduur een cruciale rol.
Voor de dakafdichting werd gekozen voor EPDM, een materiaal met een bewezen levensduur van 70 jaar en langer. Dat betekent dat het dak gedurende meerdere decennia zijn functie kan behouden zonder vervanging.
In een circulair verhaal is dat essentieel: hoe langer een materiaal meegaat, hoe lager de totale impact over de volledige levenscyclus. En in combinatie met een demonteerbare opbouw ontstaat zo een systeem dat niet alleen vandaag performant is, maar ook toekomstgericht ontworpen werd.
Wat dit project vooral aantoont, is dat circulair bouwen vandaag al perfect mogelijk is.
Niet als experiment of nichetoepassing, maar als een realistische keuze. Op voorwaarde dat het van bij de start wordt meegenomen in het ontwerp.
Door te denken in systemen die demonteerbaar zijn, materialen met een lange levensduur te combineren en hergebruik actief te integreren, verschuift de rol van de dakopbouw.
Van een eindoplossing naar een systeem met toekomst.
